Hangi Engel Durumu Olanlar Ehliyet Alabilir Ya da Alamaz

Türkiye'de ehliyet alım süreci, "Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları" yönetmeliği ile düzenlenmektedir. Eskiden birçok engel grubu için "imkansız" görülen ehliyet süreci, günümüzde gelişen yardımcı teknolojiler (özel tertibatlar) ve bireysel sağlık takipleriyle mümkün hale gelmiştir. İşte epilepsiden ortopedik engellere kadar tüm özel durumlar için 2026 yasal prosedürleri.

Epilepsi Hastaları Ehliyet Alabilir mi?

Eskiden epilepsi (sara) hastaları için sürücü belgesi almak mümkün değildi. Ancak yapılan düzenlemelerle birlikte, durumunu kontrol altına alan hastalara belirli şartlarla hak tanınmıştır.

• Nöbet Şartı: Son 3 yıl içerisinde nöbet geçirmemiş olmak ve bu durumu nöroloji uzmanından alınacak raporla belgelemek esastır.

• Grup Kısıtlaması: Epilepsi hastaları sadece birinci grup (A, B, F, G gibi binek araç) ehliyet alabilirler. Ambulans, ticari araç veya resmi araç kullanmaları yasaktır.

• Kontrol: Bu adayların ehliyetleri genellikle süreli olarak verilir ve her yıl nörolojik muayene şartı aranabilir.

İşitme Kaybı ve H Sınıfı Ehliyet Karmaşası

2026 yılında artık eski tip "H sınıfı" ehliyetler yerini kodlu B sınıfı ehliyetlere bırakmıştır.

• İşitme Cihazı: İşitme cihazı kullanan kişiler, otomobil (B sınıfı) kullanabilirler ancak ticari araç kullanamazlar.

• Kısıtlama Kodları: Ehliyet üzerine "işitme cihazı" veya "ek ayna" zorunluluğunu belirten özel kodlar işlenir. Bu sürücülerin araçlarının arka camına "işitme engelli" sembolü yapıştırması güvenli sürüş için önerilir.

Zihinsel Engel ve IQ Düzeyi Kriterleri

Zihinsel fonksiyonlar, trafikteki "muhakeme yeteneği" ile doğrudan ilişkilidir.

• IQ Sınırı: IQ düzeyi 79 ve altında olan bireyler, yasal olarak ehliyet alamazlar.

• Mental Retardasyon: Hafif düzeyde bile olsa kesinleşmiş "Mental Retardasyon" tanısı ehliyet almaya engel teşkil eder.

• Psikiyatrik Durumlar: Psikiyatri raporu olan adaylarda, doktorun "durumu stabil ve araç kullanmaya uygun" onayı vermesi gerekir. Şizofreni veya ağır duygu durum bozukluklarında genellikle olumsuz görüş bildirilir.

Ortopedik Engelliler ve Özel Tertibatlı Araçlar

Ortopedik engeli olan bireyler için ehliyet süreci, tamamen "ergonomi ve tadilat" üzerine kuruludur.

• Tadilat Kodları: İl Sağlık Müdürlüğü komisyonu tarafından belirlenen kodlar (örneğin; "elden kumandalı gaz-fren" veya "topuzlu direksiyon") ehliyete işlenir.

• Normal Araç Kullanımı: Engeli sadece belirli bir uzuvla sınırlı olan (örneğin sol bacak engeli olup sadece otomatik vites araç kullanabilenler) bireyler, kendi araçları dışında bu koda uygun araçları kullanabilirler. Ancak %90 ve üzeri engeli olup kendisi araç kullanamayacak durumda olanların araçlarını yakınları kullanabilir.

Monoküler (Tek Gözü Kör) Sürücüler

Tek gözü görmeyen adaylar için süreç oldukça spesifiktir:

• Görme Alanı: Gören gözün en az 120 derecelik yatay görüş alanına sahip olması gerekir.

• Her Yıl Muayene: Monoküler sürücülerin her yıl göz muayenesi yaptırarak sağlık raporlarını yenilemeleri zorunludur.

• Kısıtlamalar: Bu sürücüler ticari araç kullanamazlar ve araçlarında her iki tarafta dış ayna bulunması şarttır.

Uzman Tavsiyesi: Muayene Öncesi Hazırlık

Fiziksel veya kronik bir sağlık sorununuz varsa, sürücü kursuna kayıt olmadan önce ilgili branş hekiminden (Nöroloji, Ortopedi, Psikiyatri vb.) ön görüş almanız sizi büyük bir zaman kaybından kurtaracaktır. 2026 yılındaki e-Rapor sistemi, tüm branş hekimlerinin görüşlerini ortak bir havuzda topladığı için sürecin şeffaf yönetilmesi esastır.