2026 Ehliyet Göz Muayenesi: Kimler Sürücü Olabilir, Olamaz?
Ehliyet alma sürecinin en belirleyici aşamalarından biri olan sağlık raporu, sürücü adaylarının yol güvenliğini tescilleyen yasal bir zorunluluktur. Görme yetisi, güvenli sürüşün temelini oluşturduğu için sağlık yönetmeliğinde en detaylı incelenen bölümdür. 2026 yılı itibarıyla dijitalleşen sağlık sistemleri ve güncellenen muayene kriterleri ışığında, kimlerin hangi şartlarla ehliyet alabileceğini, gözlük kullanım zorunluluklarını ve operasyon sonrası süreçleri tüm detaylarıyla inceliyoruz.
Sağlık Raporu ve Göz Muayenesi Süreci Nasıl İşler?
2026 yılında sağlık raporu süreci, e-Devlet üzerinden doldurulan "Kişisel Sağlık Bilgi Formu" ile başlar. Bu formda beyan ettiğiniz her bilgi, aile hekiminizin ekranına düşer. Eğer gözlerinizde bir kusur, geçirilmiş bir operasyon veya kronik bir rahatsızlık (şeker hastalığına bağlı göz hasarı gibi) varsa, aile hekiminiz sizi doğrudan bir Göz Hastalıkları Uzmanı’na sevk eder.
Muayene sonuçları artık kağıt belgelere değil, doğrudan e-Rapor sistemine işlenmektedir. Bu sistem, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile entegre çalıştığından, görme durumunuza dair kodlar (gözlük kullanımı, gece sürüşü kısıtlaması vb.) ehliyet dosyanıza otomatik olarak tanımlanır.
Ehliyet Sınıflarına Göre Görme Keskinliği Kriterleri
Yönetmelik, sürücüleri taşıdıkları risk ve araç tipine göre iki ana gruba ayırır. Bu ayrım, muayene esnasında aranan görme oranlarını da doğrudan belirler.
1. Grup: Binek Araç ve Motosiklet (A, B, F, G Sınıfları)
Bireysel araç kullanıcıları için uygulanan bu grupta şartlar, ticari sınıflara göre daha esnektir:
• Toplam Görme: İki gözün toplam görme keskinliğinin en az 12'de 10 (veya 10'da 12) olması beklenir.
• Tek Göz Performansı: Eğer bir gözünüz %100 görüyorsa, diğer gözünüzün en az 10'da 2 oranında görmesi yeterli kabul edilir.
• Düzeltmeli Görüş: Muayeneye gözlük veya lens ile giriyorsanız, bu yardımcılarla sağlanan görüş keskinliği dikkate alınır. Ancak bu durumda ehliyetinize "01.01" (gözlük) veya "01.02" (lens) kodları işlenir.
2. Grup: Ticari ve Ağır Vasıta (C, D, CE Sınıfları)
Profesyonel sürücülerde (kamyon, otobüs, tır şoförleri) hata payı çok daha düşüktür:
• Toplam Görme: İki gözün toplam görme keskinliği en az 15'de 10 seviyesinde olmalıdır.
• Kritik Eşik: Bir gözün görme kapasitesi en az 10'da 7, diğer gözün ise en az 10'da 8 olmalıdır. Bu gruptaki adayların monoküler (tek gözü gören) olması yasalarca kabul edilmez.
Özel Durumlar: Renk Körlüğü, Gece Körlüğü ve Monoküler Sürücüler
Renk Körlüğü Engel mi?
Türkiye’deki mevcut trafik mevzuatına göre renk körlüğü, ehliyet almaya engel bir durum değildir. Renk körü olan adaylar, ışıkların pozisyonlarını ve şekillerini ayırt edebildikleri sürece her sınıf ehliyeti alabilirler. Ancak, gece sürüşlerinde derinlik algısına daha fazla dikkat etmeleri önerilir.
Gece Körlüğü (Tavuk Karası)
Bu teşhis konulan adaylar için "gün ışığı kısıtlaması" uygulanır. Bu sürücüler, gün batımından bir saat önce ve gün doğumundan bir saat sonra araç kullanamazlar. Ehliyetlerine bu durumu belirten özel bir kısıtlama kodu işlenir.
Monoküler Sürücü Şartları
Bir gözü tamamen görmeyen veya görme gücü çok düşük olan adaylar, sadece 1. grup (A ve B gibi) ehliyet alabilirler. Monoküler sürücülerin uyması gereken bazı ek kurallar vardır:
• Araçlarının her iki yanında dış ayna ve iç dikiz aynası bulunmalıdır.
• Hız sınırları, diğer sürücülere göre (otoyollarda ve şehirlerarası yollarda) 10-15 km/s daha düşük limitlerle kısıtlanabilir.
• Araçlarında "monoküler" olduğunu belirten bir ibare bulundurma zorunluluğu 2026 itibarıyla dijital denetimlerle takip edilmektedir.
Göz Operasyonları ve Ehliyet Güncelleme (Lazer ve Katarakt)
2026 yılında, gözlükten kurtulmak için lazer operasyonu (LASIK, No-Touch vb.) yaptıran adayların sayısı oldukça artmış durumda. Eğer ehliyetinizde "gözlük kodu" varsa ve operasyon sonrası artık gözlük kullanmıyorsanız, şu adımları izlemelisiniz:
1. İyileşme Süreci: Operasyondan sonra göz yapısının oturması için en az 1 ay beklenmelidir.
2. Yeni Sağlık Raporu: Bir göz hastalıkları uzmanından "gözlüksüz sürücü olur" raporu alınmalıdır.
3. Ehliyet Yenileme: Bu raporla birlikte Nüfus Müdürlüğü’ne başvurarak ehliyetinizdeki kısıtlama kodunu sildirebilirsiniz. Trafik çevirmelerinde gözlüksüz yakalanıp ceza almamak için bu güncelleme şarttır.
Direksiyon Sınavı ve Muayene Öncesi Uzman Tavsiyeleri
• Ekran Yorgunluğuna Dikkat: Muayene randevunuzdan önceki 24 saat içinde yoğun telefon veya bilgisayar kullanımından kaçının. Dijital yorgunluk, muayene sırasında harfleri net görememenize ve yanıltıcı bir "düşük görme" sonucuna neden olabilir.
• Işık ve Açı Faktörü: Direksiyon sınavında ve günlük sürüşte güneşin açısı görme kalitenizi etkiler. Eğer ışığa karşı hassasiyetiniz varsa, sağlık raporunuzda belirtilen şartlara uygun polarize güneş gözlükleri kullanın.
• Derinlik Algısı Testi: Sürücü adayı eğitimlerinde aynaları sadece arkayı görmek için değil, mesafeyi tayin etmek için de kullanmayı öğrenin. Görme keskinliğiniz ne kadar yüksek olursa olsun, mesafe tahmini pratikle geliştirilen bir yetidir.
2026 yılı standartlarında ehliyet göz muayenesi, sadece bir "harf okuma" testi değil, toplumun yol güvenliğini sağlayan bütüncül bir değerlendirmedir. Görme kusurunuzun olması ehliyet almanıza engel değildir; önemli olan bu kusurun doğru yardımcılarla (gözlük, lens, ayna tertibatı) telafi edilip edilmediğidir. Sağlıklı bir görüş, güvenli bir sürüşün ilk ve en önemli kuralıdır.
