Engelli Araç Alımında ÖTV Muafiyeti: 2026 Şartları ve Limitleri
Engelli bireylerin ulaşım ihtiyaçlarını kolaylaştırmak amacıyla tanınan ÖTV muafiyeti, 2026 yılında yeni üst limitler ve dijital denetim süreçleriyle güncellendi. Bu haktan yararlanmak isteyen adayların en çok merak ettiği konu "Hangi raporla, hangi aracı alabilirim?" sorusudur. Süreç, engel oranına ve engelin türüne göre iki temel kulvarda ilerliyor.
1. Engel Oranı %90 ve Üzeri Olanlar için Şartlar
Eğer bireyin engel oranı %90 ve üzerindeyse, herhangi bir sürüş yetkinliği aranmaksızın ÖTV'siz araç alımı gerçekleştirilebilir.
• Sürücü Zorunluluğu Yok: Bu durumda aracı engelli bireyin kendisinin kullanma şartı yoktur. Aracı aile üyeleri veya tayin edilen şoförler kullanabilir.
• Yaş Sınırı Yok: Bebeklerden yaşlılara kadar, rapor oranı %90'ı geçen her vatandaş adına bu haktan faydalanılabilir.
• Vasi Kararı: Eğer adına araç alınacak kişi zihinsel engelli ise veya reşit değilse, mahkemeden "araç alımı için ek karar" (vasi kararı) çıkartılması gerekebilir.
2. Engel Oranı %90’ın Altında Olanlar (Ortopedik Engelliler)
Oranı %90'ın altında kalsa bile, engel durumu "ortopedik" olan ve aracın hareket ettirici aksamında özel tertibat gereksinimi duyan bireyler de ÖTV muafiyetinden yararlanabilir.
• Bizzat Kullanım Şartı: Bu grupta aracı sadece engelli bireyin kendisi kullanabilir.
• Ehliyet Kodları: Sağlık raporunda "Sadece özel tertibatlı araç kullanabilir" ibaresi ve ehliyetinde buna uygun kısıtlama kodlarının (örneğin; elden kumandalı gaz-fren) bulunması zorunludur.
2026 Yılı Araç Alım Üst Limiti Ne Kadar?
ÖTV muafiyetli araç alımında her yıl güncellenen bir "yeniden değerleme oranı" bulunur.
• Fiyat Sınırı: 2026 yılı için belirlenen limit, vergiler dahil satış fiyatı üzerinden hesaplanır. Bu limitin üzerindeki lüks segment araçlar muafiyet kapsamına girmez.
• Motor Hacmi: Geçmiş yıllardaki 1.6 motor sınırlaması, yerini tamamen "toplam satış fiyatı" limitine bırakmıştır. Yani belirlenen fiyat sınırını aşmadığı sürece hibrit veya elektrikli araçlar da tercih edilebilmektedir.
Önemli Kurallar: 5 Yıl ve Satış Kısıtlaması
Bu hak istismar edilmemesi için devlet tarafından sıkı kurallara bağlanmıştır:
1. 5 Yıl Kuralı: ÖTV'siz alınan bir araç, alındığı tarihten itibaren 5 yıl geçmeden satılamaz veya devredilemez.
2. Erken Satış: Eğer araç 5 yıl dolmadan satılmak istenirse, başlangıçta ödenmeyen ÖTV tutarı devlete geri ödenmek zorundadır. (Pert olma veya mücbir sebepler hariç).
3. İkinci Araç: Bir kişi 5 yıllık süre dolmadan ikinci bir ÖTV'siz araç hakkından yararlanamaz.
Başvuru Süreci Nasıl İşler?
• Tam Teşekküllü Rapor: Öncelikle "Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu" (veya çocuklar için ÇÖZGER) alınmalıdır. Raporun güncel ve sistemde onaylı olması gerekir.
• Vergi Dairesi Onayı: Bayi ile anlaştıktan sonra, raporunuz vergi dairesine gönderilerek muafiyet onayı alınır.
• Tescil: Onay sonrası araç tescil edilir ve ruhsata "ÖTV muafiyetli araç" şerhi işlenir.
Özetle; ÖTV muafiyeti engelli bireyler için hayatı kolaylaştıran devasa bir mali destek olsa da, rapor içeriklerindeki tek bir kelime hatası (örneğin "Tertibat gerektirmez" yazması gibi) tüm süreci tıkayabilir. Bu yüzden rapor alma aşamasında doktorunuza ehliyet kodlarınızı ve araç kullanım ihtiyacınızı net şekilde belirtmelisiniz.
