Radar ve EDS Kaç Metreden Görür, Yakalar ve Çeker

Trafikte seyir halindeyken yol kenarında bir trafik aracı veya bir kamera düzeneği gördüğümüzde çoğumuzun eli refleks olarak frene gider. Ancak dijital denetimin zirve yaptığı 2026 yılında, "Radarı gördüğüm an yavaşlasam yeterli olur mu?" sorusunun yanıtı, kullandığınız teknolojiden çok emniyet birimlerinin kullandığı teknolojide gizli. Hız ihlali tespit sistemlerinin menzili, çalışma prensibi ve gece görüş yetenekleri hakkında doğru bilinen yanlışları mercek altına alıyoruz.

Radar Görüş Mesafesi: Siz Onu Görmeden O Sizi Görüyor mu?

Geleneksel bir inanışa göre radarların kilometrelerce öteden hız ölçtüğü söylenir. Teknik olarak bu mümkün olsa da, hukuki ve pratik uygulamada durum biraz daha farklıdır:

• Lazer ve Doppler Teknolojisi: Günümüzde kullanılan yeni nesil radar cihazları, lazer (LIDAR) teknolojisi sayesinde çok daha keskin ölçümler yapabiliyor. Bu cihazlar teorik olarak 1000 ila 1500 metre arasındaki bir aracın hızını tespit edebilir. Ancak, plaka okuma ve fotoğraf netliği açısından en sağlıklı ölçüm menzili genellikle 300 ile 600 metre arasındadır.

• Kritik Mesafe: Eğer düz bir yolda ilerliyorsanız ve bir radar aracını gözle seçebiliyorsanız, o cihazın yüksek ihtimalle sizin hızınızı çoktan kaydettiğini bilmelisiniz. Yani, "yanına gelince yavaşlarım" mantığı, 2026 teknolojisinde çoğu zaman işe yaramayan bir yöntemdir.

Radar Arkadan Ceza Yazabilir mi?

Sürücüler arasında en çok tartışılan konulardan biri de radarın yönüdür. Türkiye'de ve dünyada uygulanan sistemlerde şu iki senaryo da mümkündür:

1. Önden Tespit: En yaygın yöntemdir; radar cihazı yaklaşan trafiğin hızını ölçer ve plakasını kaydeder.

2. Arkadan Tespit: Özellikle motosiklet sürücüleri ve "radarı geçtim" diyerek gaza basanlar için kurulan bir sistemdir. Yeni nesil mobil radar araçları ve sabit kuleler, uzaklaşan araçların hızını da hassas bir şekilde ölçebilir. Dolayısıyla "Radarı geçtim, artık hızlanabilirim" düşüncesi, arkadan çekim yapan bir kamerayla cezaya dönüşebilir.

Gece Radarları ve Işık Koşulları

"Gece radar çalışmaz" veya "Farların ışığı plakanın okunmasını engeller" gibi düşünceler tamamen geçmişte kaldı.

• Kızılötesi (IR) Aydınlatma: 2026 yılındaki sabit ve mobil radarlar, insan gözünün göremeyeceği kızılötesi ışıklar kullanarak zifiri karanlıkta bile gün ışığındaki kadar net plaka fotoğrafları çekebiliyor.

• Gece Görüş Menzili: Gece şartlarında radarların hız ölçme menzili kısalmaz (yine 1000 metreye kadar ölçüm yapabilir), ancak görsel kanıt oluşturma mesafesi netlik nedeniyle 200-400 metre bandına çekilebilir.

EDS ve Ortalama Hız Koridorları: Yeni Nesil Kabus

Artık tek bir noktada yavaşlamak ceza almanızı engellemeye yetmiyor. EDS (Elektronik Denetleme Sistemi) ve Ortalama Hız Koridorları, 2026 trafik denetiminin temelini oluşturuyor:

• Hız Koridoru Nedir? A noktasından giriş yaptığınızda ve B noktasından çıkış yaptığınızda, sistem geçen süreyi hesaplar. Eğer bu mesafeyi hız sınırının altında bir sürede tamamladıysanız, yol boyunca hiçbir radar aracına denk gelmeseniz bile "Ortalama Hız İhlali" nedeniyle ceza alırsınız.

• EDS Menzili: Kavşaklarda ve şehir içi geçişlerde bulunan EDS kameraları, genellikle 50 ila 250 metre arasındaki alanı tarar. Bu sistemler sadece hızı değil; emniyet kemeri kullanımı, cep telefonuyla konuşma ve şerit ihlallerini de yapay zeka yardımıyla anlık olarak raporlar.

Radar Cezası Yememek İçin Uzman Tavsiyeleri

Hız sınırları sadece ceza yememek için değil, hayatınızı korumak için konulmuştur. Ancak yine de dikkat etmeniz gerekenler şunlardır:

1. Tabelaları Takip Edin: Bir yolda radar denetimi yapılıyorsa, yasal olarak bunun tabelayla bildirilmesi gerekir (bazı istisnai denetimler hariç). Tabelayı gördüğünüz an hızınızı sabitleyin.

2. Hız Sabitleyici (Cruise Control) Kullanın: Uzun yolda hız farkında olmadan yükselebilir. Aracınızdaki hız sabitleyiciyi yasal sınırın %2-3 altında bir değere ayarlamak, hata paylarını da ortadan kaldıracaktır.

3. Navigasyon Uyarıları: Güncel navigasyon sistemleri, onaylı radar noktalarını ve ortalama hız koridorlarını sesli olarak bildirmektedir. Ancak bu sistemlere %100 güvenmek risklidir; çünkü seyyar radarlar her an yer değiştirebilir.

Sonuç olarak; 2026 teknolojisinde radardan kaçmak, fizik kurallarını zorlamakla eşdeğerdir. "Kaç metreden görür?" sorusunun en güvenli cevabı: Sizin onu fark ettiğiniz andan çok daha önce gördüğüdür. Güvenli bir sürüş için hız sınırlarına uymak, hem cebinizi hem de sevdiklerinizi korumanın en kısa yoludur.