Direksiyon Sınavında Kalma Nedenleri: Mavi, Sarı ve Kırmızı Hatalar
Direksiyon sınavı, bir sürücü adayının sadece teknik bilgisini değil, aynı zamanda stres yönetimini ve trafik adabını ölçen en kritik aşamadır. Sınav değerlendirme süreci, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen "renkli hata cetveli" üzerinden yürütülür. Her hatanın ağırlığı farklıdır; kimisi size düzeltme şansı tanırken, kimisi kontağı o an kapatmanıza neden olur. 2026 yılı itibarıyla denetimlerin dijitalleşmesi ve tablet üzerinden yapılan değerlendirmeler, bu kuralların tavizsiz uygulanmasını beraberinde getirmiştir.
Direksiyon Sınavında Değerlendirme Sistemi Nasıl İşler?
Sınav komisyonu, adayın performansını üç farklı renk grubuna ayrılmış kriterler üzerinden puanlar. Başarı için temel şart; kırmızı hata yapmamak, sarı hatayı tekrarlamamak ve mavi hatalarda sınırı aşmamaktır. İşte o kritik renklerin anlamları:
1. Kırmızı Hatalar: Telafisi Olmayan Kusurlar
Kırmızı kategorisindeki maddelerden herhangi birini bir kez bile yapmanız, sınavın o an sonlanması ve araçtan indirilmeniz anlamına gelir. Bu hatalar, doğrudan can ve mal güvenliğini tehlikeye atan unsurlardır.
• Emniyet Kemeri: Aracı çalıştırmadan önce kemerin takılmaması sınavı başlatmadan bitirir.
• Stop Ettirme: 2026 yönetmeliğine göre, sınav parkuru boyunca aracın motorunu bir kez bile durdurmak (stop ettirmek) artık doğrudan kırmızı hata sayılmakta ve elenme sebebi olmaktadır.
• Sinyal İhlali: Kalkış yaparken, şerit değiştirirken, sağa veya sola dönerken sinyal vermeyi unutmak.
• Trafik Işıkları ve Levhalar: Kırmızı ışık ihlali, "DUR" levhasına uymamak veya yaya geçidinde yayaya yol vermemek.
• Ayna Kontrolü: Manevra yapmadan önce aynaları kontrol etmemek veya trafiği tehlikeye düşürecek şekilde yola çıkmak.
• Pedal Hakimiyeti: Debriyaj, fren veya gaz pedalına hükmedememek; aracın kontrolsüzce sarsılması veya fırlaması.
2. Sarı Hatalar: Dikkat ve Beceri Eksikliği
Sarı hatalar, trafik güvenliğini doğrudan tehlikeye atmayan ancak sürücülük formasyonunda eksiklik olduğunu gösteren kusurlardır. Bu grupta aynı sarı hatayı iki kez yapan veya farklı iki sarı hata yapan aday başarısız sayılır.
• Hız Kontrolü: Yolun durumuna göre gereksiz yavaş gitmek (trafiği aksatmak) veya hız limitlerini zorlamak.
• Vites Değişimi: Vites değiştirirken yola bakmak (gözü yoldan ayırmak) veya motor devrine uygun vites seçememek.
• Takip Mesafesi: Önündeki araçla güvenli mesafeyi korumamak.
• Direksiyon Tutuşu: Direksiyonu tek elle kullanmak veya manevralar sırasında direksiyon hakimiyetini zayıflatmak.
• Yolu Kontrol Etme: Kavşaklara yaklaşırken hızı düşürmemek veya kontrolsüz giriş yapmak.
3. Mavi Hatalar: Araç Bilgisi ve Teorik Hazırlık
Mavi hatalar, sınavın ilk 5 dakikasında gerçekleştirilen "araç tanıma" aşamasıyla ilgilidir. Bu bölümde adaylara aracın kaput altı, bagajı ve iç panelindeki bileşenler sorulur. Toplamda beş (5) adet mavi hata yapma hakkınız vardır; altıncı hatada elenirsiniz.
• Motor Bölümü: Motor yağı, soğutma suyu, silecek suyu ve akünün yerini gösterememek.
• Gösterge Paneli: Paneldeki uyarı ışıklarının (yağ lambası, motor arıza, el freni vb.) anlamlarını bilememek.
• Lastik Kontrolü: Sınava başlamadan önce lastiklerin hava basıncını ve durumunu gözle muayene etmemek.
• İç Donanım: Sileceklerin, farların veya klima sisteminin nasıl çalıştığını gösterememek.
Sınavın En Zorlu Durakları: İstasyonlar
Parkur üzerinde yer alan özel alanlar, kırmızı hata riskinin en yoğun olduğu bölümlerdir:
L Park ve Geri Park
Aracı belirlenen alana yerleştirirken dubalara çarpmak, kaldırıma vurmak veya çizgilerin dışına çıkmak doğrudan kırmızı hatadır. 2026 sisteminde hamle sayıları kısıtlıdır; bu nedenle aynaları kullanarak mesafe tayini yapmak hayati önem taşır.
Yokuş Kalkışı (Rampa)
Aracı geri kaydırmadan kalkış yapmanız beklenir. 50 cm’den fazla geri kaydırmak veya kaydırmamak için debriyajı ani bırakıp aracı stop ettirmek sınavın sonlanmasına neden olur.
Ani Fren
Yaklaşık 30 km/s hızla giderken komisyon başkanının komutuyla yapılan ani frende aracı stop ettirmemek ve direksiyon hakimiyetini bozmamak gerekir.
Sürücü Adayları İçin Uzman Tavsiyeleri
Direksiyon sınavında başarısız olan adayların büyük çoğunluğu teknik yetersizlikten değil, heyecan yönetimi hatasından dolayı elenmektedir. Unutulmamalıdır ki arkada oturan komisyon üyeleri sadece birer gözlemcidir; asıl patron koltuktaki sizsiniz.
• Sakinlik: Hata yapsanız bile (eğer kırmızı değilse) sınavın devam ettiğini unutmayın ve odağınızı yola verin.
• Pratik: Kursunuzun sunduğu 16 saatlik direksiyon eğitimini eksiksiz tamamlayın ve özellikle sınav güzergahında bol bol pratik yapın.
• Mekanik Dostluk: Kullandığınız aracın debriyaj kavrama noktasını ve fren hassasiyetini eğitimler sırasında ezberleyin.
Özetle; direksiyon sınavı bir "hatasızlık" yarışı değil, "güvenli sürüş" kanıtlama sürecidir. Kurallara harfiyen uymak, çevreye saygılı bir sürüş sergilemek sizi o ehliyete bir adım daha yaklaştıracaktır.
